Zapomniane miejsca i historie. Rozwój cyfrowego archiwum żydowskich grobów wojennych poza obozami Zagłady.

W 2025 roku zrealizowaliśmy projekt poświęcony rozwojowi cyfrowego archiwum żydowskich grobów wojennych poza obozami Zagłady, którego celem było opracowanie, zdigitalizowanie i udostępnienie zasobów dotyczących nieupamiętnionych miejsc pochówku żydowskich ofiar Zagłady na terenie Polski. Projekt koncentrował się na grobach zlokalizowanych poza obozami zagłady – w lasach, na obrzeżach wsi i miasteczek, przy drogach oraz w krajobrazie wiejskim, często pozbawionych trwałego oznaczenia i systemowej opieki.

W ramach projektu opracowaliśmy materiały dotyczące 35 miejsc pochówku z różnych regionów Polski. Każde opracowanie obejmowało opis wydarzeń historycznych i egzekucji na podstawie relacji świadków oraz dokumentów archiwalnych, ustalenie i weryfikację lokalizacji wraz ze współrzędnymi GPS, dokumentację fotograficzną i kartograficzną, bibliografię oraz zestawienie źródeł archiwalnych. Równolegle zdigitalizowaliśmy 55 obiektów archiwalnych, przygotowaliśmy opisy metadanych oraz udostępniliśmy zasoby w formie ogólnodostępnych obiektów cyfrowych na stronie zapomniane.org.

Integralną częścią projektu było również opracowanie i udostępnienie transkrypcji 20 nagrań relacji świadków powiązanych z badanymi miejscami pochówku. Zasoby te stanowią ważne źródło wiedzy o lokalnych kontekstach Zagłady i uzupełniają dokumentację archiwalną dostępną w serwisie.

Projekt przyczynił się do dalszego rozwoju archiwum zapomniane.org, w tym do poprawy jego funkcjonalności i dostępności dla użytkowników. W ramach zadania wdrożyliśmy mechanizm wyszukiwania, umożliwiający przeszukiwanie zasobów według różnych kryteriów i ułatwiający korzystanie z archiwum w celach badawczych i edukacyjnych.

Projekt został dofinansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury w ramach programu Kultura Cyfrowa 2025 w kwocie 89 000 zł. Całkowita wartość zadania wyniosła 111 525 zł.